Artykuły Branżowe:

08 February 2021

Wątpliwości wokół kodów GTU

Kody GTU czyli Grupy Towarów i Usług zostały wprowadzone przez Rozporządzenie Ministra Finansów z października 2019 w celu uszczelnienia systemu podatkowego. Nakłada ono na przedsiębiorców obowiązek oznaczania sprzedawanych towarów i usług właściwym kodem, a wszelkie błędy są ścigane wysoką grzywną. Firmy z branży reklamowej, i nie tylko, szukają więc rzetelnych informacji, jak dopasować swoje towary i usługi do klasyfikacji GTU.

Czym są i czemu służą

Obowiązek oznaczania kodami GTU faktur dotyczących sprzedaży wybranych towarów oraz usług wszedł w życie 1 października 2020 roku. Co ważne, oznaczeń należy dokonywać wyłącznie w pliku JPK, nie ma obowiązku wskazywania ich na fakturach. - Kody GTU to dodatkowe oznaczenia faktur ujętych w ewidencji sprzedaży VAT. – wyjaśnia Leszek Lewandowicz, sekretarz Zarządu Głównego Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, doradca podatkowy - Określają przynależność towarów lub usług do jednej z trzynastu grup. Kody przypisano towarom i usługom uważanym za szczególnie podatne na oszustwa podatkowe (np. paliwa, wyroby alkoholowe, części samochodowe, niektóre usługi niematerialne). Kod jest przypisywany fakturze, jeśli występuje w niej towar lub usługa z tych grup. Z tego powodu jednej fakturze może zostać przypisanych nawet kilka kodów. – dodaje Lewandowicz.

Dla określonych towarów zostały przewidziane kody od „01” do „10”, zaś dla określonych usług – kody od „11” do „13”. Wśród nich są takie grupy, jak: sprzedaż alkoholu (kod GTU 1), handel paliwem (kod GTU 2), sprzedaż oleju opałowego i olejów smarowych (kod GTU 3), wyroby tytoniowe (kod GTU 4), handel odpadami, surowcami wtórnymi itp. (kod GTU 5), urządzenia elektroniczne (kod GTU 6), sprzedaż pojazdów i części (kod GTU 7), wyroby z metali szlachetnych i nieszlachetnych, jubilerskie (kod GTU 8), handel lekami (kod GTU 9), budynki i budowle (kod GTU 10), usługi w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych (kod GTU 11),  usługi o charakterze niematerialnym , m.in. doradcze, księgowe, prawne, zarządcze, szkoleniowe, marketingowe, firm centralnych (head offices), reklamowe, badania rynku i opinii publicznej, w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych (kod GTU 12), usługi transportowe i gospodarki magazynowej (kod GTU 13).  

- Takie pola w nowym JPK wypełnia się dla całej faktury poprzez zaznaczenie „1” we właściwych polach odpowiadających symbolom od GTU_01 do GTU_13. – tłumaczy Łukasz Kacprzyk, senior konsultant w firmie Grant Thornton - Bardzo istotne jest, aby podatnik miał na uwadze, iż oznaczeń tych nie należy stosować do zbiorczych informacji o sprzedaży ewidencjonowanej przy użyciu kasy rejestrującej (oznaczanych symbolem RO), zbiorczych informacji o sprzedaży nieudokumentowanej fakturami oraz nieobjętej obowiązkiem prowadzenia ewidencji sprzedaży przy użyciu kasy rejestrującej (oznaczanych symbolem WEW). Nie stosujemy ich również do transakcji zakupu skutkujących pojawieniem się podatku należnego (np. WNT, import usług). Przykładami towarów i usług, do których znajdzie zastosowanie oznaczenie GTU pod pewnymi warunkami, są np. dostawa leków oraz wyrobów medycznych – kod GTU_09, świadczenie usług o charakterze niematerialnym – kod GTU_12 czy świadczenie usług transportowych i gospodarki magazynowej. – mówi Łukasz Kacprzyk. Jak dodaje Anna Dąbek z biura rachunkowego Vademecum, oznaczenie GTU trzeba zastosować również przy transakcjach, gdzie wystawiane są faktury zaliczkowe, faktury wystawiane do paragonów na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, faktury za sprzedaż towarów używanych, refakturowania usług, eksportu lub dostaw wewnątrzwspólotowych, czy faktury dotyczące bonów jednego przeznaczenia.

Oznaczenia, nad którymi głowią się przedsiębiorcy, mają służyć uszczelnieniu systemu podatkowego a wymienione towary i usługi występują w branżach szczególnie narażonych na nadużycia podatkowe. - Ewidencje VAT, prowadzone na nowych zasadach, od rozliczenia za październik 2020 r. są przesyłane do urzędów skarbowych i będą wykorzystywane do bardzo dokładnej analizy podatników, głównie w celu typowania ich do kontroli. Dzięki oznaczaniu faktur kodami organy podatkowe zyskają mnóstwo dodatkowych informacji o działalności podatników. – informuje Leszek Lewandowicz.

Błędy surowo karane

Nie dość, że mechanizmy właściwego przyporządkowania grup towarów i usług są dla przedsiębiorców niejasne, to jeszcze wiszą nad nimi surowe kary finansowe za błędy w nowych oznaczeniach. Jednak nie od razu. - 25 listopada 2020 r. podatnicy po raz pierwszy byli obowiązani do złożenia nowego pliku JPK. – mówi Michał Rodak, doradca podatkowy w firmie Grant Thornton - Czy zrobili to poprawnie, okaże się w najbliższych miesiącach. Stawka jest wysoka, bowiem organ podatkowy za każdy błąd w nowym JPK może wymierzyć karę w wysokości 500 zł. Na szczęście nie jest to kara, którą organ podatkowy nałoży automatycznie po zweryfikowaniu poprawności pliku JPK. Taka kara może bowiem zostać nałożona dopiero po nieustosunkowaniu się do wezwania organu podatkowego. Przydatnym narzędziem dla podatników w tym zakresie może okazać się posiadanie procedury JPK, która zabezpieczy podatnika przed popełnieniem błędów oraz usystematyzuje stosowanie poszczególnych kodów GTU. – doradza Michał Rodak. Na poprawienie błędów podatnik ma 14 dni od daty doręczenia wezwania. - Podatnik ma przy tym możliwość złożenia odwołania od decyzji, z którą się nie zgadza. Z kolei od decyzji organu odwoławczego można złożyć skargę do sądu administracyjnego. Warto dodać, że kary pieniężnej nie nakłada się na podatnika będącego osobą fizyczna, który za ten sam czyn podlega odpowiedzialności karnej skarbowej. – mówi Leszek Lewandowicz.

Jak ustalić właściwy kod

Biura rachunkowe, które również dopiero uczą się nowych przepisów, często zostawiają z problemem GTU klientów samych sobie. Nie są pewne trafności przyporządkowania do danego kodu, więc nie chcą brać odpowiedzialności za surowo karane błędy. Z tymi decyzjami zgadza się sekretarz Zarządu Głównego Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, Leszek Lewandowicz. - Biura rachunkowe trafnie nie podejmują się dokonywania klasyfikacji statystycznej towarów lub usług. Moim zdaniem, dokonywanie klasyfikacji statystycznej nie mieści się w zakresie usług księgowych, choć część klientów oczekuje, że księgowy zrobi „wszystko”. W statystyce opieranie się na potocznym rozumieniu pojęć może łatwo prowadzić do błędnych wniosków. Rozstrzygnięcia w tym zakresie wymagają specjalistycznej wiedzy i doświadczenia. – mówi Lewandowicz. Gdzie więc przedsiębiorcy chcąc uniknąć błędów powinni szukać pomocy? - Większość kodów dotyczy towarów i usług opisanych za pomocą klasyfikacji (przede wszystkim PKWiU). Znaczna ich część to przy tym towary wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, który obowiązuje od 1 listopada 2019 r. dla celów obowiązkowej podzielonej płatności. W przypadku niektórych usług niematerialnych, w tym reklamowych, Ministerstwo Finansów również wskazało na konieczność ustalenia rodzaju usługi na podstawie klasyfikacji PKWiU.  – tłumaczy Leszek Lewandowicz. W przypadku gdy samodzielne ustalenie klasyfikacji sprawia problem, od 1 listopada 2019 r. można uzyskać wiążącą informację stawkową (WIS), wydawaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dla potrzeb VAT. Firmy mogą także zasięgnąć opinii doradcy podatkowego specjalizującego się w zagadnieniach JPK.

Reklama ma swój odpowiednik w kodach GTU, ale niestety nie zamyka drzwi do indywidualnych analiz. - Firmy z branży reklamowej świadcząc usługi reklamowe oraz wystawiając faktury dotyczące takich usług powinny zastosować w nowym pliku JPK oznaczenie GTU_12. Kod ten znajduje bowiem zastosowanie do świadczenia usług niematerialnych (w tym wskazuje wprost na usługi reklamowe). – mówi Michał Rodak z Grant Thornton. Jak dodaje Aleksandra Grygierczyk, rzecznik prasowy Krajowej Informacji Skarbowej, należy zwrócić uwagę, że zarówno w ustawie o podatku od towarów i usług, jak i w przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie, brak jest definicji usług o charakterze niematerialnym, które należy oznaczać kodem GTU_12. Z tego powodu zapis należy rozumieć względnie szeroko, uwzględniając faktyczną treść świadczonej usługi. Pomocniczo w stosunku do usług reklamowych stosuje się PKWiU: 73.1. - Oznaczenie danej transakcji prawidłowym kodem GTU wiąże się przede wszystkim z prawidłowym określeniem przedmiotu dokonanej transakcji. - tłumaczy Aleksandra Grygierczyk - Ustalenie, czy mamy do czynienia z kompleksową usługą reklamy czy transakcjami, których przedmiotem jest dostawa towarów o charakterze reklamowym albo świadczenie złożone, w którym głównym elementem jest dostawa towarów o charakterze reklamowym. Analiza wymaga wzięcia pod uwagę wszelkich okoliczności, w jakich następuje transakcja, w celu określenia jej elementów charakterystycznych i dominujących. Element dominujący określa się z punktu widzenia przeciętnego konsumenta oraz z uwzględnieniem, w ramach całościowej oceny, wagi jakościowej – a nie tylko ilościowej – elementów świadczenia usług w stosunku do elementów dostawy towarów. – mówi rzecznik KIS.  Możemy to rozumieć w ten sposób, że w sytuacji wykonania kompleksowej usługi reklamowej, w której dostawa towarów jest tylko elementem pomocniczym, transakcja taka powinna zostać oznaczona kodem GTU_12. W tym przypadku oznaczenie kodem dotyczy usługi reklamowej, a nie wydawanych w ramach tej usługi towarów o charakterze reklamowym. - Inaczej sytuacja wygląda w przypadku transakcji, których przedmiotem jest dostawa towarów o charakterze reklamowym albo świadczenie złożone, w którym głównym elementem jest dostawa towarów o charakterze reklamowym, analiza w kontekście oznaczenia kodem GTU dokonywana jest dla konkretnego towaru o charakterze reklamowym. – mówi Aleksandra Grygierczyk. I w takim przypadku, jeżeli towary i usługi stanowią przedmiot odrębnej transakcji, a nie element kompleksowej usługi reklamowej, klasyfikacja do właściwego kodu GTU będzie już bardziej zróżnicowana, np. kosze prezentowe spożywcze zawierające wino będą miały GTU_01, wyroby elektroniczne wymienione w poz. 7-9, 59-63, 65, 66, 69 i 94-96 załącznika nr 15 do ustawy o podatku od towarów i usług – GTU_06. Wiele popularnych rodzajów upominków lub usług na naszym rynku, nie będzie w ogóle oznaczone kodem, jak np. usługi poligraficzne (druk ulotek, kalendarzy, katalogów itp.), usługi graficzne, produkcja flag i innych tekstyliów czy ceramika.

Firmy z branży reklamowej, muszą więc indywidualnie przeanalizować swoje towary i usługi, korzystając z rad wymienionych przez naszych ekspertów. Na początku jest to niestety uciążliwa praca i konieczność korekt, ale z czasem stanie się kolejną rutynową procedurą. Aż do momentu, kiedy w prawie pojawią się kolejne zmiany…

Artykuł ukazał się w Gazecie PIAP 18/2021: http://www.piap-org.pl/site_media/publications/32/mobile/index.html

 

 

 

 

 

 

 

 

powrót do listy